0985226684

Làng chạm khắc gỗ La Xuyên

 

LÀNG CHẠM KHẮC GỖ LA XUYÊN Cách Hà Nội khoảng hơn 70km, làng chạm khắc gỗ La Xuyên, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định là một trong những làng nghề cổ, nổi tiếng với những sản phẩm chạm khắc tinh xảo và tính mỹ thuật cao.
Qua các câu chuyện kể và một số ít ghi chép còn lại liên quan đến làng nghề chạm khắc gỗ La Xuyên, chúng ta được biết rằng làng nghề ở đây có lẽ đã ra đời vào khoảng thế kỷ X – XI, thời kỳ nhà tiền Lê (vua Lê Đại Hành). Sử liệu còn cho biết thêm, vào thời nhà Đinh nghề mộc trở nên được trọng dụng, nhằm phục vụ cho việc trang trí nội ngoại thất cho các lầu đài, cung điện. Trong số những thợ giỏi thời ấy có ông Ninh Hữu Hưng (936 - 1020), quê ở xã Chi Phong, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình. Ông là người có tài và chí lớn, từng góp công lớn trong việc dẹp loạn 12 sứ quân. Ông cũng là người khéo léo vận dụng thuật ngũ hành trong việc tạo lửa từ que gỗ và bài học này đã được phổ biến trong quân vào thời kỳ đó. Bằng tài năng của mình, ông đã được vua Đinh Tiên Hoàng ban chức Công tượng lục phủ Giám sát tướng quân. Đến thời nhà Tiền Lê, ông vẫn rất được trọng dụng và luôn được chọn vào đội xa giá mỗi khi vua xuất cung. Vùng đất Cái Nành, (tức làng La Xuyên ngày nay) là nơi ông được vua ban cho để mở mang làng nghề (cho đến trước thế kỷ X, nghề chạm khắc gỗ vẫn chưa được xem trọng). Từ đó, làng nghề không ngừng phát triển và mang đến cho mọi người những sản phẩm cực kỳ sắc sảo, tinh tế, nổi tiếng khắp vùng.



 
 

Cho đến ngày nay, sức lao động và sáng tạo của bao thế hệ thợ chạm khắc gỗ La Xuyên vẫn còn lưu giữ nơi chốn thâm nghiêm của đình, đền, phủ, miếu hay những vật dụng trang trí gia đình như hương án, bát biểu, tượng, cửa, võ;ng, sập gụ, tủ chè… đặc biệt là sập gụ và tủ chè (trà) – hai sản vật được xem là đặc trưng nhất, không nơi nào có thể sánh bằng làng nghề La Xuyên (được gọi là đồ rắn). Đây chính là sự tiếp nối của dòng nghệ thuật điêu khắc trong trang trí đình – làng, chế tác đồ thờ tự nổi tiếng từ lâu đời với tên gọi hàng màu. Những hoa văn trang trí trên bề mặt hai sản phẩm này thường thể hiện hình ảnh Bát tiên quá hải, Văn vương cầu hiền, Tam cố thảo lư, bộ ba Phúc - Lộc - Thọ, mai điểu, trúc tước…
Để tạo nên một sản phẩm vừa bền chắc vừa mang tính mỹ thuật cao, người thợ khắc làng La Xuyên phải thực hiện khá nhiều công đoạn từ việc chọn cây gỗ tốt, rắn chắc đến tạo dáng, đục thủng, đục vỡ, đục tuông, gọt, nạo, tỉa tách và đánh bóng… Bí quyết có tính gia truyền của làng nghề làng La Xuyên chính là việc ghép mộng, tạo dáng và đánh bóng. Nếu đồ chạm mộc mang đến cho người thưởng thức cảm giác về một dáng vẻ thâm trầm của những họa tiết, hoa văn mang đậm cốt cách văn hóa phương đông như cúc, trúc, long – lân – quy – phụng, thì đồ khảm xà cừ (trai, ốc) lại mang đến cho sản phẩm chạm của làng La Xuyên một dáng vẻ thanh thoát, tao nhã và lung linh. Điều đó như càng tôn thêm cho vẻ đẹp ngàn năm của làng nghề thủ công truyền thống La Xuyên, được dày công vun đắp bởi bao thế hệ thợ yêu nghề, đã và đang gìn giữ, bảo tồn các giá trị tinh hoa của làng nghề và cũng là nét đẹp văn hóa của quê hương. 
Ngày nay, nếu có dịp đến thăm vùng đất Nam Định, du khách sẽ được tham quan những di tích thời nhà Trần, những ngôi chùa cổ phủ rêu phong và cũng đừng quên cơ hội ghé thăm làng nghề La Xuyên để thưởng thức qua tài nghệ và thán phục trước sức sáng tạo, sự thăng hoa nghệ thuật bởi những hình tượng mềm mại, uyển chuyển nhưng đầy khí chất mạnh mẽ đang được khắc họa bởi những bàn tay vàng của làng khắc gỗ La Xuyên.
 


Qua các câu chuyện kể và một số ít ghi chép còn lại liên quan đến làng nghề chạm khắc gỗ La Xuyên, chúng ta được biết rằng làng nghề ở đây có lẽ đã ra đời vào khoảng thế kỷ X – XI, thời kỳ nhà tiền Lê...




Bài viết:

Làng chạm khắc gỗ La Xuyên

97 out of 100 with 6822 ratings

Đặt câu hỏi hoặc góp ý tại đây: